Dom Felipe - Ademar Lizot

Clica qua par ascoltar/scaricar el àudio.




DON FELIPE


El me vècio pupà el zera amico de Don Felipe, un afrodissendente che, se anca el zera nassesto ntel Brasil pena lìbero dela s-ciavitù, el ghe ga tocà de passar la infànsia e gioventù a caminhar par una strada sensa fin, ndove no gavea mia gente depì che polver, vento e un cielo massa pìcolo par tegner tanto dolor umano.

Ma ancora cossì, el se ga fato omo, credente ntela Divinità e bonasso de cuor. Parando via cavai e mui con destin a la fiera de Sorocaba, el ga metesto via i soldi, par comprarse na estànsia ntel cuor dei campi del Passo Fundo, cognossesta par la so grandessa, belessa e granda quantità de bèstie. Par sora dele so coline querte de bèstie, i bo i spatea i corni, contrastando cole garse bianche ala riva dei rieti. Sto posto zera situà, depì o de meno par delì, ndove ntel ano de 1894, i Shimanghi e i Maragati, i ga lotà ntela na crudele batàlia del Pulador

Chi lo cognossea a depì tempo contea che, quando el zera gióveno, el ga ricevesto el invito par laorar ntela stessa proprietà ndove i so genitori i zera s-ciavi. Come risposta, el ga scrito na létera drita e giusta, ndove el ghe ga domandà se i gavea desmentegà dela perversità che i gavea comesso ntel tempo dela s-ciavitù. Dopo el ghe ga domandà la paga corispondente a 50 ani de salàrio mai paghi ai so genitori. Al finir, dimonstrando che nol zera mia na persona rancorosa, el ga ringrassià la parona dela casa par le volte che la non ga dassà che el so sposo ghe desse scuriade ai so genitori.

Al di d’ancoi, quela proprietà, cognossesta par so belessa, grandessa e quantità de bèstie, la ga diventà un latifondio querto de soia, ndove le bèstie no le sbate pi i corni e le garse bianche no le verze le ale. Però, de na banda dela vècia portiera, davanti dela strada che porta a Carazinho, i ga assà la tomba ndove, de soto na crose de legno, ntela làpide i ga scrito:

“- Qua riposa Felipe Aparecido dos Anjos, un veteran dei ani ndati che el tegnea de tuti pì rispeto che paura. Che el ga partio con depì de 90 ani, assando ntei campi la so ànima e, ntel profondo dei boschi, l'eco dela so vose. Che, ntei òcii dele bèstie, el ga imparà a veder i prenùnsii dela tempesta e, montà a caval, col capel de ala granda in testa, el ga fato el troper e, col fassoleto color de sàngue a sgorlar al vento, come se el perìcolo el ghe fusse un vècio amigo, el gheriero. Che, ntel momento dela partensa, fora un masseto de fiori bianchi, el se ga portà insieme solche el discorso de un vècio amico, a ricordar che el tempo el ghe stussa ntei òmini tuto quelo che la vita la ghe ga scrito.”

Dom Felipe


O seu Antônio, meu pai, foi amigo de Dom Felipe, um afrodescendente que, embora tenha nascido num Brasil pós-abolição da escravatura, passou a infância e a juventude percorrendo uma estrada infinita, onde nada existia além de poeira, vento e um céu pequeno demais para caber tanta dor humana.

Mas, mesmo assim, fez-se homem, crente na divindade e bondoso de coração. Repontando cavalos e muares com destino à feira de Sorocaba, amealhou os “pilas” para, no coração dos campos de Passo Fundo, comprar uma estância que ficou conhecida por sua grandeza, beleza e quantidade de animais. Rodeada por capões de mato, nas suas coxilhas cobertas de gado, os touros batiam guampas, contrastando com as garças brancas. O local ficava mais ou menos onde, em 1894, maragatos e chimangos se enfrentaram numa sangrenta batalha de Pulador

Quem o conhecia há mais tempo contava que, certa vez, quando Dom Felipe era rapazote, o patrão da estância que havia escravizado seus pais o chamou para trabalhar como peão. Como resposta, numa carta simples e direta, escreveu perguntando se já havia esquecido — ou talvez entendido — as perversidades cometidas no tempo da escravidão. Depois, afirmou que só aceitaria o serviço após seus pais serem indenizados pelo trabalho correspondente a mais de 50 anos de salários sonegados. Finalizou agradecendo à senhora da casa pelas vezes em que impediu o marido de açoitar seus pais.

Agora, aquela estância conhecida por sua grandeza e beleza virou um grande latifúndio todo coberto de soja, onde os touros não batem mais as guampas e as garças brancas já não abrem as asas.

Mas, ao lado da porteira, em frente à rodovia que leva a Carazinho, ficou a sepultura onde, abaixo de uma cruz de pau-ferro, na lápide se lê:

“Aqui repousa Felipe Aparecido dos Anjos, um veterano do tempo antigo, que empunhava mais respeito que medo. Que partiu com 90 anos ou mais, deixando sua alma nas coxilhas e, nos fundões dos capões de mato, o eco de sua voz. Que, nos olhos dos animais, aprendeu a ver prenúncios de tormenta e, no lombo do cavalo, de chapéu de aba larga na testa, foi tropeiro; e de lenço cor de sangue no pescoço, como se o perigo lhe fosse um velho amigo, guerreiro. Que, no momento da partida, a não ser algumas flores brancas, só levou na despedida o discurso de um velho amigo, a lembrar que o tempo apaga nos homens o que a vida inteira escreveu.”

Comentários