Una giornata in Cità a 1965 - Jaciano Eccher


Clica qua, par ascoltar/scaricar el áudio.

Quer aprender Talian? Temos um curso atualizado. Clique aqui para maiores informações.

Una giornata in Cità a 1965 - Jaciano Eccher.



    Ze 1965, la campagna dela cità de Mato Perso scomìnsia a sveiarse. Na fameia de contadini ze drio pareciarse par lassar la campagna e ndar in cità. L’è giorno de far le spese, e punto par questo, bisogna sfidar la strada che porta in cità.

    Toni ze un contadin. Lu el vive con la sposa e i fioi ntela pìcola proprietà e, in quela matina, el ze drio pareciar la careta intanto che la so sposa organisa quel che bisogna portar. Maria parécia tuto ntei sestei fati de strope, ovi, galine, formaio, grasso e salame. Alcuni prodoti i sarà vendesti; altri, Maria vol portar al so fiol primogènito, che el se ga maridà a pochi mesi e l’è ndà de star in cità, cosa ciara par quel tempo. Dopo de gaver parecià tuto, el viaio scomìnsia.

    La distànsia fin la cità la ze de diese quilòmetri, e la strada gnanca sempre la ze  fàcile. Nei giorni de piova, un toco de strada che normalmente vien percorso sensa grandi dificoltà el pol trasformarse in un problema. Ma la fameia romai la ze abituada, e, par fortuna, no ga mia piovesto nei ùltimi giorni. La careta la va pian, ntanto che el paesàgio rural el scomìnsia pian pian a darghe posto ale prime case, ai comèrsii e al movimento dela cità.

    La fameia finalmente riva in cità, Tonil ga bisogno de trovar un posto par lassàr la careta e i bo. La cità la ze ancora pìcola, ma l’agitassion e el bacan i ze pi grandi de quei che la fameia la ze costumada in campagna. Ghe ze auti, camioni, biciclete, carete, cavai e tante persone che le gira de qua e de là. Par i fioi, tuto quel, ciama l’atension, ma Toni el ze drio pensarghe sora far tuto che ga bisogno e ritornar suito.

    La prima fermada l’è ntel magasin. Ntela campagna, la fameia ze bona de produr bona parte dei pròprii alimenti, ma ghe ze tante robe che no le pol esser fate ntela campagna. Bisogna comprar sal, sofanei, petrólio, tessudi vendesti a metro, atresi, tra altre robe. Toni el sa esatamente dove trovar ogni cosa. Maria porta anca i so pìcoli sestei e sporte de strope, parché dopo de far le spese la ga ancora de portar al fio parte dei prodoti che la ga portà de casa.

    El comèrsio el ze movimentà, ghe ze gente che va rento e fora dei negòssii, comersianti che i serve i clienti, un lustrascarpe el lustra la scarpa de un signor de negòssii e carete ferme darente ai stabelimenti. El magasin l’è un dei posti pi importanti par quei che vive ntela region. Là ga dei prodoti che i riva de tanti posti, alcuni in sachi, altri in secioni, cassete, botìlie o bote. El comersiante el conosse bona parte dei clienti par nome e tante volte el conosse anca le so fameie.
Mentre Toni el scomìnsia a sercar quel che el ga bisogno de portar casa, Maria la parla col comersiante sora la possibilità de far scambio coi prodoti che la ga portà dela campagna. Ntel magasin, tanto de pi che comprar, la fameia la parla, la se informa, la mete le ciàcole in di.

    Dopo dele spese, Toni el domanda al comersiante de anotar ntela quaderneta, che ntel fin del mese el paga. Ndando via del magasin, Toni va fin na scarperia, par sistemar la scarpa del so fiol de 12 ani che el se parécia par far la prima eucaristia. Non ze mia tuti i di che se va in cità, par questo Toni profita el viaio par risolver tuti i problemi de na volta. Dopo de lassar la scarperia el va al ferer che zera li visin, el gaveva ordinà una sapa nova el mese scorso, in un bilieto mandà traverso linea che fà la campagna, el ga savesto che la zera pronta.

    Mentre el Toni el risolveva la question dela sapa, Maria la ga portà i fioi vardar la cità, un toso el vendeva qual’cossa da ciuciar, el ga ciamà quel de gelato, Maria la ga deciso de ciapar uno par ogni fioi par farli provar, e anca uno par ela, i fioi i ze restadi un tanto spaventadi parché no i gaveva mai bevesti una cosa cossì tanto freda , Isabeli de 8 ani fin la ga sufià un per de volte el gelato par veder se el tornava ala temperatura ambiente, la ze stada una granda festa e un grande spotàcio, quando i finisse el gelato Toni el ze rivà e el ga ridesto dela situassion, ntela campagna no ghe zera gnanca l’energia eletrica, par i tosatei, quela passegiata la ze stada una grande aventura.

    Un toso el passa ofrindo i giornai, Toni el ciapa un giornal e el scomìnsia a leser, zera una oportunità ciara de gaver informassion a livelo regional.
Incoi le notìssie le gira in una maniera totalmente diversa de tempo de Toni, quando el ràdio, cussì come el giornal, i zera i principai mesi de comunicassion. Toni el se nicorza che i gaveva de ritornar al magasin, parché el gaveva desmentegà de comprar baterie nove par el ràdio.

    Dopo de na ùltima passada svelta ntel magasin, la fameia finalmente la riva in careta ntela casa del fiol. El vive in cità a un per de mese, ancora da quando el se ga maridà, e el incontro l’è una dele parti pi importanti de quel viaio. Maria la consegna i prodoti che la ga portà dela campagna e la aprofita par saver come che va le cose con la nova fameia. El fiol el ghe presenta na granda sorpresa, la so sposa probabilmente la saria incinta parvia de che ghe ga mancà “le règole”, Isabeli, curiosa par la poca età, la domanda ala mama cosa che le zera ste règole, la mama la càmbia la ciàcola col argomento que questo ze stòria de gente grande. In quel tempo i fioi no i partessipava dele ciàcole coi genitori, i obediva e basta, sensa discuter, quando i ricevea una òrdine.
    Dopo de una cìcara de cafè, acompagnà dai prodoti che lori stessi i gaveva portà dela campagna, l’è rivà el momento de scominsiar el viaio de ritorno. L’era importante aprofitar ben del tempo e la luce del sol, probabilmente i rivaria casa dopo del tramontar, e i gaveva ancora tuti i laori da far, laori come darghe de magnar a i animali e molzer le vache.

    Dopo de gaver saludà i parenti, la fameia la segue nantra volta in diression ala careta.
Poco dopo, le strade movimentade le scomìnsia a restar indrìo. I auti, i negòssii, la piassa e le persone le va sparindo, ntanto che la strada de tera la torna a acompanhar la fameia. El paesàgio el cambia ancora na volta, e quel che parea cussì movimentà qualche ora prima adesso el resta distante.

    El viaio el ze finio, ma el ga lassà indrìo molto pi che le compre. Ga sucesso el incontro col fiol, le ciàcole coi cognossesti, le notìssie che le ze rivade dela cità e tuto quel che i fioi i ga vardà durante quel giorno.


Um dia na cidade em 1965.




   É 1965, e o interior da cidade de Mato Perso começa a despertar. Uma família de agricultores se prepara para deixar o campo e ir até a cidade. É dia de fazer compras e, justamente por isso, é preciso enfrentar a estrada que leva até a cidade.

Toni é agricultor. Ele vive com a esposa e os filhos em uma pequena propriedade e, naquela manhã, está preparando a carroça enquanto sua esposa organiza aquilo que precisam levar. Maria prepara tudo em pequenos cestos feitos de vime: ovos, galinhas, queijo, banha e salame. Alguns produtos serão vendidos; outros, Maria quer levar para o filho primogênito, que se casou há poucos meses e foi morar na cidade, algo incomum para aquela época. Depois de preparar tudo, a viagem começa.

A distância até a cidade é de dez quilômetros, e a estrada nem sempre é fácil. Em dias de chuva, um trecho de estrada que normalmente é percorrido sem grandes dificuldades pode se transformar em um problema. Mas a família já está acostumada e, por sorte, não havia chovido nos últimos dias. A carroça segue devagar, enquanto a paisagem rural começa, aos poucos, a dar lugar às primeiras casas, aos comércios e ao movimento da cidade.

A família finalmente chega à cidade, e Toni precisa encontrar um lugar para deixar a carroça e os bois. A cidade ainda é pequena, mas a agitação e o barulho são maiores do que aquilo que a família está acostumada no campo. Há automóveis, caminhões, bicicletas, carroças, cavalos e muitas pessoas circulando de um lado para outro. Para as crianças, tudo aquilo chama a atenção, mas Toni já está pensando em resolver tudo o que precisa e retornar logo.

A primeira parada é no armazém. No campo, a família consegue produzir boa parte dos próprios alimentos, mas há muitas coisas que não podem ser produzidas na propriedade. É preciso comprar sal, fósforos, querosene, tecidos vendidos por metro, ferramentas, entre outras coisas. Toni sabe exatamente onde encontrar cada coisa. Maria também leva seus pequenos cestos e cestas de vime, pois depois de fazer as compras ainda precisa levar ao filho parte dos produtos que trouxe de casa.

O comércio está movimentado, há gente entrando e saindo dos estabelecimentos, comerciantes atendendo os clientes, um engraxate lustra o sapato de um senhor de negócios e carroças estão paradas próximas aos estabelecimentos. O armazém é um dos lugares mais importantes para aqueles que vivem na região. Ali há produtos que chegam de muitos lugares, alguns em sacos, outros em baldes, caixas, garrafas ou barris. O comerciante conhece boa parte dos clientes pelo nome e, muitas vezes, também conhece suas famílias. Enquanto Toni começa a procurar aquilo que precisa levar para casa, Maria conversa com o comerciante sobre a possibilidade de fazer uma troca pelos produtos que trouxe do campo. No armazém, muito mais do que comprar, a família conversa, se informa e coloca as conversas em dia.

Depois das compras, Toni pede ao comerciante que anote na caderneta, pois pagará no final do mês. Saindo do armazém, Toni vai até uma sapataria para consertar o sapato de seu filho de 12 anos, que está se preparando para fazer a primeira eucaristia. Não é todos os dias que se vai à cidade, por isso Toni aproveita a viagem para resolver todos os problemas de uma só vez. Depois de deixar a sapataria, ele vai até o ferreiro que ficava ali perto. No mês passado, havia encomendado uma enxada nova e, por meio de um bilhete enviado pela linha que fazia o trajeto pelo campo, soube que ela estava pronta.

Enquanto Toni resolvia a questão da enxada, Maria levou as crianças para observar a cidade. Um rapaz vendia alguma coisa para chupar e chamou aquilo de gelado. Maria decidiu pegar um para cada filho experimentar, e também um para ela. As crianças ficaram um tanto assustadas, pois nunca haviam experimentado uma coisa tão fria. Isabeli, de 8 anos, chegou a soprar algumas vezes o gelado para ver se ele voltava à temperatura ambiente. Foi uma grande festa e uma grande lambança. Quando terminaram o gelado, Toni chegou e riu da situação. No campo, nem sequer havia energia elétrica. Para aquelas crianças, aquele passeio havia sido uma grande aventura.

Um rapaz passa oferecendo jornais. Toni pega um jornal e começa a ler; era uma oportunidade rara de obter informações em nível regional. Hoje, as notícias circulam de uma maneira totalmente diferente daquela época de Toni, quando o rádio, assim como o jornal, era um dos principais meios de comunicação. Toni lembra que eles precisavam voltar ao armazém, porque havia esquecido de comprar baterias novas para o rádio.

Depois de uma última passada rápida pelo armazém, a família finalmente chega de carroça à casa do filho. Ele vive na cidade há alguns meses, desde que se casou, e o encontro é uma das partes mais importantes daquela viagem. Maria entrega os produtos que trouxe do campo e aproveita para saber como estão as coisas com a nova família. O filho lhes apresenta uma grande surpresa: sua esposa provavelmente estava grávida, pois havia deixado de ter “as regras”. Isabeli, curiosa por causa da pouca idade, pergunta à mãe o que eram essas regras. A mãe muda de assunto e diz que isso era assunto de gente grande. Naquela época, os filhos não participavam das conversas dos pais; apenas obedeciam, sem discutir, quando recebiam uma ordem. Depois de uma xícara de café, acompanhada dos produtos que eles mesmos haviam trazido do campo, chegou o momento de iniciar a viagem de volta. Era importante aproveitar bem o tempo e a luz do sol. Provavelmente chegariam em casa depois do pôr do sol e ainda tinham todos os trabalhos para fazer, trabalhos como alimentar os animais e tirar o leite das vacas.

Depois de se despedirem dos parentes, a família segue novamente em direção à carroça.

Pouco depois, as ruas movimentadas começam a ficar para trás. Os automóveis, os comércios, a praça e as pessoas vão desaparecendo, enquanto a estrada de terra volta a acompanhar a família. A paisagem muda mais uma vez, e aquilo que parecia tão movimentado algumas horas antes agora fica distante.

A viagem terminou, mas deixou para trás muito mais do que algumas compras. Houve o encontro com o filho, as conversas com os conhecidos, as notícias que chegaram da cidade e tudo aquilo que as crianças viram durante aquele dia.

Comentários